Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Aktualności

11.03.2021

Światowy Dzień Nerek

Światowy Dzień Nerek powstał z inicjatywy Międzynarodowego Towarzystwa Nefrologicznego i Międzynarodowej Federacji Fundacji Nerek i jest obchodzony każdego roku w drugi czwartek marca w ponad 100 krajach na całym świecie.

 

 

Rozmowa z dr hab. Anną Steć, adiunktem w Katedrze i Klinice Nefrologii

 

 

Dlaczego Światowy Dzień Nerek jest ważnym wydarzeniem?  

Bo zwraca uwagę na istotną rolę nerek w prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu, podnosi świadomość na temat chorób tego narządu i sposobów ich zapobiegania oraz znaczenia wczesnej diagnostyki i leczenia.

 

Nerki są przecież najważniejszym narządem wydalniczym organizmu. Wytwarzają mocz, z którym wydalane są zbędne produkty przemiany materii, toksyny czy metabolity leków. Odkwaszają organizm, utrzymują równowagę elektrolitową oraz wydalają nadmiar wody.

 

Są również bardzo ważnym organem endokrynnym, gdyż produkują blisko trzydzieści hormonów regulujących ciśnienie tętnicze, produkcję krwinek czerwonych czy aktywację witaminy D.

 

 

Jaka jest świadomość społeczna na temat roli tego organu?

Jak pokazują współczesne badania schorzenia nerek dotykają coraz większej liczby osób w każdym wieku. Niestety świadomość społeczna w tym temacie jest bardzo niska.

 

W pierwszej kolejności należy wspomnieć o przewlekłej chorobie nerek. Eksperci szacują, że dotyczy ona około 4,5 mln Polaków i jest drugą co do częstości, po nadciśnieniu tętniczym, chorobą przewlekłą w naszym kraju. Określa się ją mianem „cichej epidemii”, gdyż w początkowych stadiach nie daje żadnych objawów, a ponad 90% osób nie wie, że jest chora.

 

Do innych chorób nerek zalicza się tzw. glomerulopatie, czyli choroby kłębuszków nerkowych, a także kamicę moczową oraz choroby śródmiąższu, które rozwijają się w przebiegu nawracających zakażeń dróg moczowych lub nadużywania niektórych leków.

 

Poza tym warto wspomnieć o chorobach naczyń nerkowych na tle miażdżycy lub innych chorób ogólnoustrojowych.

 

W odróżnieniu od chorób przewlekłych wyróżnia się także schorzenia ostre takie, jak ostre uszkodzenie nerek.


Mimo, że początkowo choroby nerek mają zwykle charakter skąpoobjawowy lub wręcz bezobjawowy, wraz z rozwojem choroby pacjent zaczyna uskarżać się na poważne dolegliwości takie, jak obrzęki obwodowe, nadmierne „pienienie się moczu”, krwiomocz, nadciśnienie tętnicze, a z czasem duszność, zmęczenie, anemię, zaburzenia mineralno-kostne, niedożywienie oraz zmniejszenie ilości moczu.

 

Zbyt późno zdiagnozowane, a w konsekwencji nieleczone choroby nerek prowadzą do nieodwracalnych zmian w organizmie, przedwczesnego zgonu lub całkowitej niewydolności nerek, wiążącej się z koniecznością leczenia nerkozastępczego.

 

 

Czy epidemia wpłynęła na procedury leczenia chorób nerek?

Liczba przeszczepów nerek w czasie pandemii COVID-19 wyraźnie zmniejszyła się. Alternatywą dla pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek pozostaje hemodializoterapia oraz dializoterapia otrzewnowa, którą pacjent wykonuje w zaciszu własnego domu, a dzięki nowoczesnym systemom teleinformatycznym lekarze są w stanie nadzorować jej przebieg zdalnie.

 

Populacja osób dializowanych w Polsce wynosi ponad 20 tysięcy, a blisko tysiąc osób oczekuje na transplantację. Pokazuje to ogromną skalę problemu, wynikającą często z braku świadomości objawów chorób nerek i ich konsekwencji dla organizmu oraz przede wszystkim braku profilaktyki.

 

 

Najważniejsza wciąż pozostaje profilaktyka

Pomimo obecnie trwającej pandemii wszyscy powinniśmy zachować czujność i poddawać się regularnym badaniom profilaktycznym.

 

Apel ten dotyczy przede wszystkim osób o podwyższonym ryzyku chorób nerek, do których zaliczamy pacjentów powyżej 60 roku życia z współistniejącymi chorobami cywilizacyjnymi takimi, jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość czy choroby serca oraz tych, u których wystąpiły przypadki chorób nerek w rodzinie.

 

Wykonanie prostego i niedrogiego badania ogólnego moczu oraz oznaczenie stężenia kreatyniny i wskaźnika filtracji kłębuszkowej (eGFR) we krwi, pozwolą na wczesne rozpoznanie większości chorób nerek, a tym samym uchronienie się przed niebezpiecznymi, a nierzadko śmiertelnymi ich konsekwencjami.

 

 

Pozostając w zgodzie ze słowami Hipokratesa „Lepiej zapobiegać niż leczyć” dbajmy o swoje nerki,

stosując się do podstawowych zasad profilaktyki chorób układu moczowego:

 

  1. Pij odpowiednią do swoich potrzeb ilość wody.
  2. Dbaj o zrównoważoną dietę, w celu uniknięcia nadwagi i zbyt wysokiego poziomu cholesterolu.
  3. Unikaj nadmiaru soli.
  4. Rzuć palenie.
  5. Pamiętaj o regularnej aktywności fizycznej.
  6. Unikaj częstego samoleczenia.
  7. Unikaj diet proteinowych.

 

 

Dr hab. Anna Steć była gościem programu „To nas dotyczy”.

 

Uczelnia

Kalendarz

Kwiecień 2021